Cách bảo quản trà khô đúng là giữ trà tránh xa năm "kẻ thù": độ ẩm, ánh sáng, nhiệt, không khí và mùi lạ. Chỉ cần một hộp kín, tối màu, đặt ở nơi khô mát và xa bếp, gói trà của bạn sẽ giữ hương lâu hơn hẳn so với việc để nguyên túi mở miệng trên kệ.

Vì sao trà khô dễ mất hương?

Lá trà sau khi sấy giống như một miếng bọt biển khô: rất dễ hút hơi nước và mùi xung quanh. Không khí làm trà tiếp tục oxy hoá chậm, ánh sáng và nhiệt làm hương thơm bay nhanh, còn độ ẩm cao là điều kiện để nấm mốc phát triển. Kết quả là trà nhạt hương, có mùi "giấy cũ", tệ hơn là ẩm mốc không dùng được nữa.

Không phải loại trà nào cũng "mong manh" như nhau. Bạch trà và trà xanh oxy hoá, xuống cấp nhanh hơn các loại đã lên men hoàn toàn như hồng trà hay phổ nhĩ. Vì vậy, trà xanh Thái Nguyên hay trà sen nên được ưu tiên dùng sớm, còn những loại lên men sâu có thể để lâu hơn một chút.

Chọn hộp đựng trà phù hợp

• Hộp thiếc, hộp gốm sứ hoặc lọ thuỷ tinh tối màu có nắp kín là lựa chọn an toàn. Loại hộp có hai lớp nắp (nắp trong kín khí và nắp ngoài) càng tốt.
• Hạn chế lọ thuỷ tinh trong suốt nếu đặt ở chỗ có ánh sáng, vì lá trà bị chiếu sáng sẽ nhanh mất hương.
• Tránh hộp nhựa dễ ám mùi, vì mùi nhựa và mùi cũ có thể chuyển sang trà.
• Chọn hộp vừa với lượng trà: hộp càng ít khoảng trống thì càng ít không khí tiếp xúc với lá.
• Dùng luôn túi gốc nếu túi tốt: túi dày, kín khí thì ép bớt không khí ra rồi kẹp chặt miệng túi, sau đó cho vào hộp.

Mẹo nhỏ của chúng tôi: mỗi loại trà một hộp riêng, dán nhãn tên trà và ngày mở. Đừng để trà sen chung hộp với ô long, hương sen rất dễ "lây" sang trà khác.

Đặt trà ở đâu trong nhà?

Một tài liệu của nhà sản xuất trà gợi ý nhiệt độ bảo quản khoảng 18–25°C và độ ẩm nên dưới 60%. Ở Việt Nam, nhất là mùa nồm miền Bắc, độ ẩm thường cao hơn nhiều, nên vị trí đặt hộp trà càng quan trọng:

• Để trong tủ hoặc ngăn kéo khô ráo, tránh nắng chiếu trực tiếp.
• Tránh xa bếp nấu, bồn rửa, nhà tắm và những nơi gần nguồn nước.
• Không đặt cạnh gia vị, cà phê, hành tỏi hay các thực phẩm mùi mạnh.
• Nếu nhà ẩm, có thể đặt kèm gói hút ẩm trong tủ đựng trà (để ngoài hộp, không cho trực tiếp vào trà).

Có nên cho trà vào tủ lạnh?

Đây là chủ đề còn nhiều ý kiến. Một số nhà sản xuất trà khuyên không cất trà trong tủ lạnh, vì tủ lạnh ẩm, nhiều mùi thức ăn, và khi lấy ra ngoài, hơi nước dễ đọng lại trên lá. Ngược lại, có tài liệu về trà Nhật cho rằng nhiệt độ lạnh giúp giữ hương tốt hơn cho việc trữ lâu, với điều kiện dùng tủ riêng cho trà.

Nếu bạn vẫn muốn trữ lạnh (ví dụ một lượng lớn trà xanh mới), hãy lưu ý:

1. Đóng gói thật kín nhiều lớp; túi zip thông thường vẫn có thể để mùi thấm qua.
2. Không để chung với thức ăn có mùi mạnh.
3. Cho trà "làm quen" nhiệt độ: lấy từ tủ lạnh ra, để nguyên gói ở nhiệt độ phòng khoảng một ngày rồi mới mở, tránh hơi nước đọng làm ẩm trà. Nếu trữ ở ngăn đá, chuyển xuống ngăn mát một ngày trước, rồi mới ra ngoài.
4. Chia nhỏ phần dùng hằng ngày ra một hộp riêng để không phải mở gói lớn liên tục.

Với lượng trà dùng trong vài tháng, một hộp kín đặt ở nơi khô mát thường là đủ và đơn giản hơn.

Trà khô để được bao lâu?

Các nguồn đưa ra khoảng thời gian khác nhau: có nơi nói phần lớn trà giữ tốt khoảng 6–12 tháng khi cất nơi tối, khô, mát trong hộp kín; có nơi nói 12–24 tháng tuỳ loại. Bột matcha mau xuống cấp hơn, khoảng 3–6 tháng. Hạn sử dụng in trên bao bì vẫn là mốc nên theo.

Cách làm thực tế: mua vừa đủ dùng, mở gói nào dùng hết gói đó, và áp dụng nguyên tắc "mua trước dùng trước". Khi cầm hộp trà lên, nếu thấy lá vón cục, có đốm lạ, mùi ẩm mốc hoặc có côn trùng, đừng tiếc mà pha uống.

Những thói quen nhỏ giữ trà ngon lâu

• Dùng thìa hoặc gắp trà khô hoàn toàn, không bốc trà bằng tay ướt.
• Đậy nắp ngay sau khi lấy trà, không để hộp mở trong lúc pha.
• Giữ dụng cụ, hộp đựng sạch sẽ; lau khô hộp trước khi đổ trà mới vào.
• Thỉnh thoảng kiểm tra hộp trà lâu ngày chưa mở.

Muốn chọn hộp đựng, ấm chén phù hợp từng loại trà, bạn có thể xem thêm chuyên mục Trà và trà cụ. Nếu muốn hiểu sâu hơn về đặc tính từng dòng trà để bảo quản và pha cho đúng, khoá học chuyên sâu của Nghiện Trà là một lựa chọn.

Câu hỏi thường gặp

Bảo quản trà bằng lọ thuỷ tinh có được không?

Được nếu là thuỷ tinh tối màu hoặc lọ kín đặt trong tủ tối. Lọ trong suốt để ngoài sáng sẽ làm trà nhanh mất hương.

Trà xanh mở gói rồi nên dùng trong bao lâu?

Nên dùng càng sớm càng tốt, vì trà xanh xuống cấp nhanh hơn các loại lên men sâu. Hãy mua lượng vừa đủ dùng trong vài tuần đến vài tháng.

Trà bị ẩm còn dùng được không?

Trà có mùi mốc, đốm lạ hoặc vón cục thì nên bỏ, không nên tiếc. Cách tốt nhất vẫn là phòng ẩm ngay từ đầu bằng hộp kín và chỗ để khô ráo.

Ảnh bìa: Iateasquirrel, CC BY-SA 3.0, qua Wikimedia Commons.

Tham khảo: Chus (chus.vn); Yunomi.