Chén nhữ diêu 4 cánh hoa

Cổ nhân từng lưu truyền một điển tích: “Nhữ diêu dĩ mã não nhập dứu” – dùng bột đá mã não nguyên khoáng nghiền mịn hòa vào men. Suốt chiều dài lịch sử gốm sứ Á Đông, Nhữ diêu chỉ xuất hiện vỏn vẹn chừng 20 năm phục vụ cung đình Bắc Tống, để lại cho hậu thế số lượng hiện vật hiếm hoi, mỗi lần xuất hiện trên sàn đấu giá quốc tế đều chạm ngưỡng hàng chục triệu USD. Sự đắt giá ấy không nằm ở vẻ lộng lẫy phô trương, mà nằm ở một thứ xa xỉ tột cùng của văn nhân: sự tĩnh lặng tuyệt đối.

Mỗi lần mở lò Nhữ diêu là một lần phó thác cho tự nhiên. Nhiệt độ và khí quyển tại từng vị trí lò nung tạo nên những biến chuyển không thể sao chép:

• Có chiếc men óng dịu, có chiếc nhuận mờ như ngọc bích.

• Có chiếc rạn ngang, chiếc rạn dọc hình vảy cá (khai phiến), và cũng có chiếc men kín khao gần như không rạn. Chính tính chất bất khả đoán này khiến mỗi tác phẩm bước ra khỏi lò đều là một phiên bản độc bản duy nhất.

• “Vũ quá thiên thanh vân phá xứ” – màu của khoảng trời xanh ngắt vừa hé lộ sau cơn mưa tan. Sắc men nửa xanh thanh khiết, nửa lam dịu mát. Nhờ cấu trúc tinh thể vi khoáng mã não lơ lửng trong lớp thủy tinh thể, khi đặt dưới ánh sáng tự nhiên, men Nhữ hấp thụ và tán xạ ánh sáng, ánh lên một sắc hồng phấn rất khẽ khàng – thứ ánh sắc chỉ giới sành gốm mới nhận biết được.

Tinh dầu và khoáng chất trong trà làm ấm lên, nhuận sắc cho đường khai phiến, biến chuyển chiếc chén từ sắc xanh thanh lãnh ban đầu thành một khối ngọc ấm áp, trầm tích toàn bộ thời gian và sự gắn bó của chủ nhân.