Vậy pha trà xanh bao nhiêu độ là ngon? Câu trả lời phổ biến là dùng nước khoảng 70–80°C và hãm 2–3 phút, thay vì rót thẳng nước sôi 100°C. Ở mức nhiệt này, trà xanh giữ được màu nước tươi, hương thơm dịu và vị chát vừa phải, không bị đắng gắt.

Nghe thì đơn giản, nhưng nhiều người vẫn quen tay rót nước vừa sôi vào ấm. Dưới đây là lý do vì sao nhiệt độ quan trọng, và cách điều chỉnh nó ngay trong căn bếp nhà bạn.

Vì sao không nên pha trà xanh bằng nước sôi?

Theo báo Tuổi Trẻ, người Việt thường có thói quen dùng nước sôi 100 độ để pha trà. Với các loại trà lên men nặng hay trà để lâu năm, điều đó có thể chấp nhận được. Nhưng trà xanh là loại lá non, ít qua oxy hoá, nên rất "nhạy" với nhiệt.

Khi nhiệt độ quá cao, các chất tạo vị chát như tannin bị chiết ra nhanh và nhiều, khiến nước trà đắng và khé cổ (báo Pháp Luật TP.HCM). Đồng thời, phần hương thơm tinh tế bay đi nhanh, nước trà dễ ngả màu vàng sẫm thay vì xanh vàng tươi sáng.

Nói cách khác: nước sôi không làm trà xanh "đậm" hơn, mà chỉ làm nó gắt hơn.

Nhiệt độ nước gợi ý cho từng kiểu trà xanh

Không có con số tuyệt đối cho mọi loại trà; hãy coi đây là điểm bắt đầu để thử và chỉnh theo khẩu vị:

• Trà xanh búp non, trà móc câu, trà Tân Cương: khoảng 70–80°C, hãm 2–3 phút. Búp càng non càng nên dùng mức thấp.
• Trà xanh cánh to, lá bánh tẻ: có thể dùng mức cao hơn trong khoảng trên và tăng nhẹ thời gian hãm nếu thấy nhạt.
• Matcha (bột trà xanh Nhật): báo VnExpress hướng dẫn dùng nước nóng khoảng 70°C rồi đánh bằng chổi tre.

Nếu bạn đang tìm những dòng trà xanh và trà tự sao để thử, có thể xem gợi ý của Tân House hoặc danh sách thương hiệu tại mục Trà và trà cụ.

Cách hạ nhiệt độ nước khi không có nhiệt kế

Ấm siêu tốc chỉnh nhiệt là tiện nhất, nhưng không có cũng không sao. Một vài cách người pha trà hay dùng:

1. Đun sôi rồi để nghỉ: tắt bếp, mở nắp ấm đun và chờ thêm một lúc trước khi rót. Nước sẽ nguội dần khỏi điểm sôi.
2. Rót qua tống (chén tống): rót nước sôi vào tống trống, rồi từ tống mới rót vào ấm trà. Mỗi lần chuyển nước qua một dụng cụ ở nhiệt độ phòng, nước sẽ hạ nhiệt thêm.
3. Quan sát và lắng nghe: khi nước vừa sôi, bọt lớn sủi mạnh; sau khi nghỉ, bọt nhỏ dần và hơi nước bốc lên nhẹ hơn. Lâu dần bạn sẽ "cảm" được mức nhiệt bằng mắt.
4. Để ý kết quả trong chén: nước trà đắng và sẫm màu nghĩa là lần sau nên để nước nguội thêm hoặc rút ngắn thời gian hãm.

Thời gian hãm và lượng trà

Nhiệt độ chỉ là một nửa câu chuyện; nửa còn lại là thời gian. Với trà xanh, mốc 2–3 phút cho nước đầu là con số an toàn để tránh vị đắng. Những nước sau, lá đã mở, bạn có thể kéo dài thêm một chút.

Về lượng trà, hãy bắt đầu với một lớp vừa phủ kín đáy ấm, sau đó tăng giảm. Muốn trà đậm hơn, nên tăng lượng trà chứ đừng tăng nhiệt độ hay ngâm quá lâu, vì hai cách sau thường chỉ làm trà chát gắt thêm.

Đây cũng là những kỹ năng nền tảng được luyện kỹ trong khoá học pha trà cơ bản của Nghiện Trà: cân trà, canh nhiệt, canh giờ và nếm để điều chỉnh.

Những lỗi thường gặp khi pha trà xanh

• Ngâm trà cả buổi trong ấm: nước trà để lâu vừa đắng vừa mất hương. Nên chắt hết nước ra tống sau mỗi lần hãm.
• Không tráng ấm: ấm lạnh làm nhiệt độ nước tụt mạnh, trà ra nước không đều. Tráng ấm chén bằng nước nóng trước khi pha.
• Dùng nước có mùi: nước máy nhiều clo hoặc nước đun lại nhiều lần làm hương trà kém đi. Nên dùng nước sạch, mới đun.
• Uống khi còn quá nóng: báo Tuổi Trẻ dẫn lời PGS.TS Nguyễn Anh Tuấn (Bệnh viện Trung ương Quân đội 108) cho rằng thỉnh thoảng dùng đồ uống trên 65°C không gây hại, nhưng lặp đi lặp lại thì không tốt; uống trà ở khoảng 50–70°C sẽ an toàn hơn. Hãy để chén trà nguội bớt, nhấp từng ngụm nhỏ.

Thử ngay: một ấm trà xanh chuẩn vị

Lần tới khi pha, hãy thử hai chén song song: một chén pha bằng nước vừa sôi, một chén pha bằng nước đã nghỉ cho nguội bớt, cùng lượng trà và cùng thời gian hãm. Bạn sẽ thấy rõ chén thứ hai trong hơn, thơm hơn và ngọt hậu lâu hơn. Đó là cách dễ nhất để tự cảm nhận vì sao nhiệt độ nước lại quan trọng đến vậy.

Nếu muốn trải nghiệm trà xanh được pha bởi người có tay nghề, bạn có thể ghé Hiền Minh Tea House để so sánh với ấm trà tự pha ở nhà.

Câu hỏi thường gặp

Pha trà xanh bằng nước 100 độ có sao không?

Không nguy hiểm, nhưng trà dễ bị đắng và mất hương. Để nước nguội bớt về khoảng 70–80°C sẽ cho chén trà dễ uống hơn.

Trà xanh hãm bao lâu thì vừa?

Nước đầu khoảng 2–3 phút là mốc phổ biến. Các nước sau có thể tăng nhẹ thời gian vì lá đã mở.

Trà bị đắng thì sửa thế nào?

Giảm nhiệt độ nước, rút ngắn thời gian hãm hoặc bớt lượng trà. Mỗi lần chỉ thay đổi một yếu tố để biết đâu là nguyên nhân.

Tham khảo: Báo Tuổi Trẻ; Báo Pháp Luật TP.HCM; Báo VnExpress.